Od 1 lutego 2026 roku apteki w Polsce mogą rozliczać z NFZ szczepienia przeciwko osiemnastu chorobom – to siedem pozycji więcej niż w 2025 roku. Zmianę wprowadziło zarządzenie Prezesa NFZ nr 9/2026/DGL, modyfikujące warunki zawierania i realizacji umów na zalecane szczepienia ochronne w aptece. W maju 2026, gdy piszemy ten tekst, rozszerzony katalog działa już od trzech miesięcy – czas najlepszy, żeby porządnie się w nim rozeznać i sprawdzić, czy procedury w Twojej aptece nadążają za zmianami.
Zebraliśmy w jednym miejscu wszystko, czego potrzebuje aptekarz odpowiedzialny za rozliczenia: pełną listę 18 typów szczepień (z wyróżnieniem nowych pozycji od lutego), finansowe ramy rozliczeń, wymogi formalne dla aptecznego punktu szczepień, najczęstsze błędy w sprawozdawczości i krótką checklistę gotowości. Bez przewijania przez dziesięć komunikatów NFZ i bez konieczności krzyżowego porównywania zarządzeń.
Co się zmieniło 1 lutego 2026 – najważniejsze fakty w skrócie
Najważniejsze zmiany sprowadzają się do czterech punktów, które warto znać, zanim przejdziesz do szczegółów.
Po pierwsze, katalog wzrósł z 11 do 18 typów szczepień. Siedem nowych pozycji to szczepienia przeciwko ospie wietrznej, durowi brzusznemu, błonicy i tężcowi (dwuskładnikowe), błonicy, tężcowi, krztuścowi i poliomyelitis (czteroskładnikowe), meningokokom typu B, meningokokom typu ACWY oraz żółtej gorączce. Po drugie, stawka NFZ za podanie szczepionki pozostała bez zmian – to wciąż 33,37 zł brutto, niezależnie od typu szczepienia. Po trzecie, szczepienia w aptekach pozostają zarezerwowane dla osób powyżej 18-stego roku życia – szczepienia dzieci i młodzieży nadal mogą być wykonywane wyłącznie w placówkach POZ.
Te ramy nie są nowe, ale skala katalogu już tak. Każde z siedmiu nowych szczepień ma własny kod sprawozdawczy w komunikacie SWIAD, własną grupę preparatów dopuszczonych do refundacji i często odrębny scenariusz kwalifikacji pacjenta – a to oznacza, że apteka, która przed lutym obsługiwała procedurę „z palca”, musi teraz tę procedurę spisać, zaktualizować i regularnie weryfikować.
Pełna lista 18 typów szczepień objętych katalogiem 2026
Spójrzmy na konkrety. Poniżej pełna lista wszystkich szczepień, które polska apteka może dziś wykonywać i rozliczać z NFZ – z wyraźnym podziałem na pozycje obowiązujące przed lutym 2026 i te, które zostały dodane zarządzeniem Prezesa NFZ nr 9/2026/DGL.
Szczepienia dotychczasowe (obowiązują nadal)
- COVID-19 – szczepienia okresowe, zwykle dawki przypominające
- Grypa – szczepienia sezonowe
- Kleszczowe zapalenie mózgu
- Błonica, tężec, krztusiec (DTPa, trójskładnikowe)
- Ludzki wirus brodawczaka (HPV)
- Pneumokoki
- Półpasiec
- Odra, świnka, różyczka (MMR)
- Ostre nagminne porażenie dziecięce (poliomyelitis) – w wersji jednoskładnikowej
- Wirusowe zapalenie wątroby typu A i B
- Zakażenia wirusem syncytialnym układu oddechowego (RSV)
Szczepienia nowe (od 1 lutego 2026)
- Błonica i tężec (dwuskładnikowe, dT) – preparat dla osób dorosłych
- Ospa wietrzna
- Dur brzuszny
- Błonica, tężec, krztusiec i poliomyelitis (DTPa-IPV, czteroskładnikowe)
- Meningokoki typu B
- Meningokoki typu ACWY (cztery serogrupy w jednym preparacie)
- Żółta gorączka (febra)
W praktyce siedem nowych pozycji znacząco poszerza spektrum działania apteki w obszarze medycyny podróży (żółta gorączka, dur brzuszny), profilaktyki dorosłych (ospa wietrzna, dT, dTpa-IPV) i profilaktyki ryzyka wybiórczego (meningokoki B i ACWY). Trzy z nich – meningokoki B, ACWY i żółta gorączka – są w polskich aptekach realizowane od lutego po raz pierwszy. Jeśli Twoja apteka prowadzi też doradztwo dla podróżnych, warto sprawdzić nasz osobny tekst o medycynie podróży w aptece, który dotyka kontekstu klinicznego.
NFZ pokrywa koszt kwalifikacji i podania szczepionki przez farmaceutę (33,37 zł brutto), a sama szczepionka – w zależności od konkretnego preparatu i grupy refundacyjnej – jest dla pacjenta bezpłatna lub refundowana częściowo na podstawie e-recepty wystawionej przez lekarza lub farmaceutę.
Stawka i wypłata – finansowe ramy rozliczeń
Skupmy się teraz na pieniądzach. Cykl rozliczeniowy między apteką a NFZ jest jednolity dla wszystkich 18 typów szczepień i opiera się na trzech terminach, które warto sobie utrwalić w kalendarzu zespołu.
Stawka za podanie szczepionki wynosi 33,37 zł brutto i obowiązuje od lipca 2024 roku, bez zmian. Obejmuje ona kwalifikację pacjenta przez farmaceutę, samo podanie i prowadzenie wymaganej dokumentacji medycznej. Stawka jest płaska – to znaczy, że nie różnicuje typów szczepień ani złożoności preparatu. To upraszcza księgowość, ale ma też skutek uboczny: szczepienie skojarzone (np. czteroskładnikowe DTPa-IPV) wymaga od farmaceuty więcej pracy niż jednoskładnikowe, a opłacane jest tak samo.
Wypłata środków następuje w ciągu 5 dni roboczych od poprawnej walidacji raportu. „Poprawnej” jest tu kluczowym słowem – jeśli komunikat zawiera błędy (zły kod ICD-9, niepoprawny GTIN preparatu, brak zgodności z e-Kartą Szczepień w P1), NFZ odrzuca raport lub jego część i wypłata przesuwa się do momentu wykonania korekty. Korekty można wprowadzać do 40 dni po zakończeniu okresu sprawozdawczego, co w praktyce daje aptece ok. miesiąca na wykrycie i naprawienie błędu.
W skali apteki rozliczającej trzydzieści szczepień miesięcznie te kwoty wyglądają konkretnie: 30 × 33,37 zł = 1 001,10 zł brutto przychodu z usługi farmaceuty. Liczba sama w sobie nie szokuje, ale w połączeniu z liczbą aptek aktywnie rozliczających szczepienia (ponad 2100 w skali kraju według komunikatu NFZ) widać, że to istotny strumień finansowania w segmencie usług farmaceutycznych. Szczegółową kalkulację opłacalności pokazujemy w osobnym naszym artykule: „Ile zarabia apteka na szczepieniach”.
Wymogi formalne wobec apteki – co musi być spełnione
Żeby apteka mogła w ogóle rozliczać szczepienia z NFZ, musi spełniać sześć formalnych wymogów. Wszystkie obowiązują niezależnie od liczby świadczeń i niezależnie od typu szczepienia z katalogu – to wspólny mianownik dla całego procesu.
Pierwszy wymóg to status aptecznego punktu szczepień (APS). Apteka musi być formalnie zgłoszona jako punkt szczepień, mieć wydzielone, odpowiednio wyposażone pomieszczenie i prowadzić wymaganą dokumentację. Pełną procedurę uruchomienia APS opisujemy krok po kroku w osobnym przewodniku Apteczny Punkt Szczepień – jak otworzyć?, gdzie jest również lista wymaganego wyposażenia (w tym adrenalina, termometr bezdotykowy, leżanka, glukometr).
Drugi wymóg to umowa z oddziałem wojewódzkim NFZ na realizację zalecanych szczepień ochronnych. Bez tej umowy nawet najlepiej wyposażony APS nie wystawi rachunku do NFZ. Procedura zawarcia umowy jest sformalizowana i wymaga m.in. ubezpieczenia OC, dokumentu utylizacji odpadów medycznych i dowodu rejestracji w Centrum e-Zdrowia (CeZ).
Trzeci wymóg to kurs kwalifikacyjny CMKP dla każdego farmaceuty wykonującego szczepienia. Kurs trwa 16 godzin, kosztuje średnio 850 zł i jest obowiązkowy od 2023 roku. Każdy nowy pracownik, który ma podawać szczepionki, musi go ukończyć i przedstawić zaświadczenie. Pełne podstawy prawne tych wymogów zebraliśmy w tekście Organizacja punktu szczepień w aptece. Akty prawne.
Czwarty wymóg to integracja z eWUŚ (Elektroniczna Weryfikacja Uprawnień Świadczeniobiorców). Każde szczepienie musi być poprzedzone weryfikacją uprawnień pacjenta – i to dokładnie w dniu jego wykonania, z konta tego samego podmiotu, który będzie rozliczał. Brak weryfikacji albo weryfikacja z dnia wcześniejszego skutkuje odrzuceniem raportu.
Piąty wymóg to integracja z P1 (Gabinet.gov), gdzie zapisuje się obowiązkowo e-Karta Szczepień. Bez wpisu do P1 świadczenie nie istnieje w systemie – niezależnie od tego, jak ładny komunikat XML wyśle apteka. P1 jest jedynym źródłem prawdy dla NFZ.
Szósty wymóg to system informatyczny zdolny wygenerować poprawny komunikat XML SWIAD z odpowiednimi kodami sprawozdawczymi i preparatami. Zakres systemów dostępnych dla aptek – od bezpłatnego swiadczeNIA przez moduły dostawców APK po webowe rozwiązania klasy easyPharm – opisujemy w „Porównaniu sześciu systemów do rozliczania szczepień”. Wybór konkretnego narzędzia ma wpływ na to, ile godzin miesięcznie zajmuje obsługa rozliczeń, ale samo posiadanie systemu jest warunkiem zawarcia umowy z NFZ.
Recepta farmaceutyczna a nowy katalog
Jednym z elementów, który aptekarze często przeoczają w kontekście rozszerzonego katalogu, jest możliwość wystawienia recepty farmaceutycznej na szczepionki – w tym na te nowo dodane od lutego 2026. Farmaceuta z odpowiednimi uprawnieniami może wystawić receptę na preparat refundowany lub pełnopłatny, jeśli pacjent nie ma e-recepty od lekarza, a kwalifikacja przeprowadzona w aptece nie wykazuje przeciwwskazań.
W praktyce dotyczy to wszystkich nowych pozycji – od ospy wietrznej po żółtą gorączkę – choć dla każdej obowiązują inne zasady refundacji i inne grupy preparatów. Pełną procedurę wystawiania recepty farmaceutycznej na szczepionki, wraz z konkretnymi przykładami, przeprowadzamy w tekście „Refundowana recepta farmaceutyczna na szczepionki – jak wystawić?” – to materiał uzupełniający, do którego warto zajrzeć przed pierwszą realizacją w nowym katalogu.
Najczęstsze błędy w rozliczeniach – czego unikać
W ciągu pierwszych miesięcy obowiązywania rozszerzonego katalogu pojawiło się kilka błędów, które systematycznie powtarzają się w komunikatach odrzucanych przez NFZ. Warto znać ich katalog, bo każdy z nich kosztuje aptekę realne pieniądze – a wszystkim da się zapobiec procedurą lub odpowiednim narzędziem.
Pierwszy błąd to zły kod sprawozdawczy dla nowej pozycji w katalogu. Apteka przyzwyczajona do kodów dla 11 dotychczasowych szczepień musi nauczyć się 7 nowych – i to nie jednorazowo, lecz konsekwentnie, przy każdym pierwszym podaniu danego typu. Jeśli farmaceuta wybierze błędny kod (np. odwołując się do podobnego, ale nieidentycznego szczepienia), raport zostanie odrzucony.
Drugi błąd to niepoprawne dane preparatu w Kartcie Szczepień w P1. Najczęściej problem pojawia się przy szczepieniach skojarzonych (np. DTPa-IPV), gdzie różne preparaty mają różne GTIN-y, a aptekarz wpisuje generyczną nazwę zamiast konkretnego numeru.
Trzeci błąd to przeprowadzenie weryfikacji eWUŚ z dnia innego niż dzień szczepienia. Jeśli farmaceuta sprawdza uprawnienia rano, a szczepienie wykonuje wieczorem już z innej daty kalendarzowej (np. po północy), system odrzuca raport. Weryfikacja musi pochodzić z tego samego dnia, najlepiej z tego samego okna procedury.
Czwarty błąd to spóźniony wpis do P1. Nawet jeśli apteka wykona wszystko poprawnie w SWIAD, brak równoległego zapisu w e-Karcie Szczepień zatrzyma walidację. Najtańszy sposób, żeby tego uniknąć, to system, który zapisuje dane w P1 automatycznie, w tle, w trakcie rejestracji świadczenia – bez konieczności ręcznego wpisywania w drugim oknie.
Checklista gotowości apteki na rozszerzony katalog 2026
Sumując wszystko powyżej, dobrze przygotowana apteka powinna spełniać dwanaście warunków. Można je potraktować jako listę kontrolną do przejrzenia raz na kwartał – szczególnie po wprowadzeniu nowych pozycji do katalogu.
- APS zarejestrowany formalnie i wpisany do rejestru placówek wykonujących szczepienia
- Aktualna umowa z OW NFZ na realizację zalecanych szczepień ochronnych
- Dokument utylizacji odpadów medycznych (BDO + umowa z odbierającym)
- Ubezpieczenie OC obejmujące działalność szczepienną
- Zaświadczenia CMKP dla wszystkich farmaceutów wykonujących szczepienia
- Wyposażenie APS zgodne z wymogami: leżanka, adrenalina, termometr bezdotykowy, glukometr, dostęp do ciepłej wody, możliwość wezwania pomocy
- Dostęp do eWUŚ z konta tego samego podmiotu, który prowadzi rozliczenia
- Aktywna integracja z P1 (Gabinet.gov) i konta dla wszystkich farmaceutów
- System do generowania XML SWIAD z aktualnym katalogiem 18 kodów sprawozdawczych
- Procedura kontroli kodów sprawozdawczych dla nowych pozycji od lutego 2026
- Procedura weryfikacji GTIN preparatu przed każdym podaniem
Większość z tych punktów to standardy, ale ostatnie trzy- kontrola kodów, GTIN i P1 – to elementy, które przy ręcznej obsłudze są największym źródłem błędów. W praktyce rozwiązuje się je przez wybór odpowiedniego systemu informatycznego, w którym te kontrole są zautomatyzowane.
Jak technicznie obsłużyć nowy katalog – rola systemu informatycznego
Wszystko, co opisaliśmy do tej pory, sprowadza się do jednego pytania praktycznego: czy apteka obsługuje rozszerzony katalog ręcznie (eWUŚ z osobnego logowania, P1 z osobnego okna, kody sprawozdawcze z drukowanej tabeli, XML z generatora, faktura z osobnego programu), czy automatycznie (wszystko z poziomu jednego okna, z automatyczną walidacją kodów i wpisem do P1 w tle).
Różnica między tymi dwoma trybami pracy w skali pięćdziesięciu szczepień miesięcznie wynosi około trzynastu godzin pracy administracyjnej. To więcej niż wynosi roczny abonament na pełną automatyzację rozliczeń — i to jest właściwa rama porównawcza, kiedy aptekarz zastanawia się, czy kupić system, czy zostać na narzędziach bezpłatnych. Pełne wyliczenie ROI prezentujemy w tekście „Ile zarabia apteka na szczepieniach”, tu wystarczy stwierdzić, że dla aptek powyżej 30 świadczeń miesięcznie ręczna obsługa przestaje się ekonomicznie zwracać.
Konkretnie – system gotowy na katalog 2026 powinien obsłużyć w jednym oknie:
- weryfikację uprawnień pacjenta przez eWUŚ,
- rejestrację świadczenia z wyborem typu szczepienia z aktualnego katalogu 18 kodów,
- automatyczny zapis e-Karty Szczepień w P1,
- walidację GTIN preparatu względem listy refundowanej,
- generowanie komunikatu XML SWIAD bez ręcznego eksportu,
- przesyłanie raportu do oddziału wojewódzkiego NFZ z prezentacją odpowiedzi,
- generowanie faktury w formacie KSEF.
To wymagania, które dziś spełniają komercyjne systemy klasy KS-PPS od KAMSOFT, moduł rozliczeniowy Sertum oraz internetowa aplikacja easyPharm w pakiecie Plus. Bezpłatne narzędzia (swiadczeNIA, GdziePoLek) pokrywają w tym katalogu wyłącznie generowanie XML – pozostałe etapy procesu apteka musi zorganizować osobno. Pełne porównanie sześciu rozwiązań pod kątem nowego katalogu pokazujemy w tekście „Porównanie systemów do rozliczania szczepień NFZ 2026”, a kryteria wyboru – w przewodniku o najlepszym programie do rozliczania szczepień.
Najczęściej zadawane pytania
Ile szczepień można wykonać w aptece od lutego 2026 roku?
Od 1 lutego 2026 roku apteka może wykonywać i rozliczać z NFZ szczepienia przeciwko 18 chorobom. Do dotychczasowych 11 typów (m.in. grypa, COVID-19, HPV, pneumokoki, RSV, półpasiec, MMR, kleszczowe zapalenie mózgu, WZW A i B, polio, DTPa) dołączyło 7 nowych pozycji wymienionych w zarządzeniu Prezesa NFZ nr 9/2026/DGL.
Jakie nowe szczepienia weszły do katalogu od lutego 2026?
Siedem nowych pozycji to: ospa wietrzna, dur brzuszny, błonica i tężec (dwuskładnikowe dT), błonica, tężec, krztusiec i poliomyelitis (czteroskładnikowe DTPa-IPV), meningokoki typu B, meningokoki typu ACWY oraz żółta gorączka (febra). Każde z nich ma własny kod sprawozdawczy w komunikacie SWIAD i własne grupy refundowanych preparatów.
Ile wynosi stawka za szczepienie w aptece w 2026 roku?
Stawka NFZ za podanie szczepionki przez farmaceutę wynosi 33,37 zł brutto i jest jednolita dla wszystkich 18 typów szczepień. Obejmuje kwalifikację pacjenta, samo podanie i prowadzenie wymaganej dokumentacji medycznej. Sama szczepionka (preparat) jest dla pacjenta bezpłatna lub refundowana, w zależności od grupy refundacyjnej.
Jakie kody sprawozdawcze obowiązują dla nowych szczepień od lutego 2026?
Każda z 7 nowych pozycji w katalogu ma odrębny kod sprawozdawczy w komunikacie XML SWIAD, a aktualne wartości publikuje centrala NFZ wraz z zarządzeniem nr 9/2026/DGL. Aktualną listę kodów warto zweryfikować bezpośrednio na stronie NFZ – używanie kodów z poprzedniej wersji katalogu albo „intuicyjnie podobnych” jest jedną z najczęstszych przyczyn odrzucenia raportu rozliczeniowego.
Co z tego wynika
Katalog 18 typów szczepień, który wszedł w życie 1 lutego 2026 roku, jest największym rozszerzeniem od czasu wprowadzenia szczepień w aptekach. Dla aptek już aktywnych w tym obszarze oznacza on siedem nowych pozycji do nauczenia się i procedurę kontrolną do zaktualizowania. Dla aptek, które dopiero rozważają wejście w segment szczepienny, jest to dobry moment – rynek się stabilizuje, NFZ potwierdza stawki, a katalog staje się na tyle szeroki, że apteka może obsługiwać w jednym miejscu zarówno medycynę podróży, jak i profilaktykę dorosłych.
Kluczowym warunkiem powodzenia w nowym katalogu jest jednak gotowość operacyjna – od formalnej umowy z OW NFZ przez kursy CMKP dla zespołu po system informatyczny zdolny obsłużyć aktualne kody sprawozdawcze i obowiązkowy zapis do P1. Bez tych elementów rozszerzony katalog jest dla apteki nie tyle szansą, co źródłem dodatkowych błędów rozliczeniowych.
Materiały uzupełniające na blogu Farmaceuta do Usług:
- Apteczny Punkt Szczepień – jak otworzyć? – formalności krok po kroku
- Organizacja punktu szczepień w aptece. Akty prawne – podstawa regulacyjna APS
- Refundowana recepta farmaceutyczna na szczepionki – jak wystawiać i rozliczać
- Procedura zamawiania i transportu szczepionek – łańcuch chłodu w aptece
- Medycyna podróży w aptece – kontekst kliniczny szczepień podróżnych
- Obowiązki farmaceuty w zgłaszaniu NOP – co po podaniu szczepionki
Źródła zewnętrzne:
- Szczepienia w aptece 2026 – pełna lista 18 typów (NFZ) – komunikat centrali NFZ + zarządzenie Prezesa NFZ nr 9/2026/DGL
- Poszerzony katalog szczepień dostępnych w aptekach – Główny Inspektorat Sanitarny
- Program Szczepień Ochronnych 2026 – najważniejsze zmiany dla farmaceutów (mgr.farm)
* Zdjęcie tytułowe wygenerowane z AI.
