Wraz z wprowadzeniem szczepień do aptek, na farmaceutów spadła odpowiedzialność wykraczająca poza samą opiekę farmaceutyczną. Jednym z elementów bezpiecznego prowadzenia punktu szczepień jest gospodarka odpadami medycznymi. Choć przepisy bywają rygorystyczne, odpowiednie przygotowanie procedur pozwala na sprawne i legalne zarządzanie odpadami zakaźnymi.
Poniżej przedstawiamy kompleksowe zestawienie obowiązków, które krok po kroku przeprowadzi Cię przez proces od podpisania umowy po finalną utylizację.
Krok 1 – Podstawa prawna – umowa i system BDO
Zanim w pokoju opieki farmaceutycznej pojawi się pierwszy pacjent, apteka musi uregulować status wytwórcy odpadów. To fundament bezpieczeństwa prawnego kierownika apteki.
- Umowa z firmą utylizacyjną: Należy zawrzeć kontrakt z podmiotem posiadającym decyzję na transport i unieszkodliwianie odpadów medycznych. Warto zweryfikować, czy firma oferuje regularne odbiory dostosowane do ustawowych terminów.
- Aktualizacja w BDO: Apteka, jako wytwórca odpadów, musi zaktualizować swój wpis w Bazie Danych o Produktach i Opakowaniach (BDO). Kluczowe jest zgłoszenie kodów odpadów zakaźnych (18 01 03*).
- Karta Przekazania Odpadów (KPO): Proces przekazania nieczystości odbywa się wyłącznie drogą elektroniczną przez portal BDO. Dokument musi zostać zatwierdzony w momencie odbioru odpadów przez kierowcę.
Krok 2 – Segregacja „u źródła” – zasada czerwonego koloru
W przypadku szczepień niemal wszystkie odpady mają charakter zakaźny. Ich segregacja musi odbywać się natychmiastowo, w miejscu wykonania procedury.
- Odpady ostre (kod 18 01 03): Zużyte igły, ampułkostrzykawki oraz stłuczone ampułki po szczepionkach trafiają wyłącznie do sztywnych, plastikowych pojemników. Muszą być one odporne na przebicie i wilgoć, a po zamknięciu – niemożliwe do ponownego otwarcia.
- Odpady miękkie: Gaziki, waciki, zużyte rękawiczki oraz strzykawki (bez igieł) umieszczamy w czerwonych workach foliowych.
Praktyczna wskazówka: Pojemniki i worki napełniamy maksymalnie do 2/3 ich objętości. Przepełnienie grozi nieszczelnością i jest jednym z najczęstszych błędów wytykanych podczas kontroli sanitarnych.
Krok 3 – Przechowywanie i reżim czasowy (72h i 30 dni)
Zarządzanie czasem magazynowania odpadów zależy od temperatury panującej w miejscu ich przechowywania.
- W gabinecie szczepień: Pojemniki i worki należy zamykać i wymieniać na nowe nie rzadziej niż co 72 godziny.
- Odpady zakaźne powinny być składowane w dedykowanym urządzeniu chłodniczym. Jeśli temperatura nie przekracza 10°C, dopuszczalny czas magazynowania wynosi do 30 dni.
Higiena poeksploatacyjna: Każdorazowy odbiór odpadów przez firmę zewnętrzną nakłada na personel obowiązek dezynfekcji miejsca magazynowania oraz urządzenia chłodniczego środkami o szerokim spektrum działania.
Podsumowanie
Prawidłowa gospodarka odpadami medycznymi w aptece to nie tylko wymóg prawny, ale przede wszystkim wyraz troski o bezpieczeństwo personelu i pacjentów. Kluczem do sukcesu jest rygorystyczne przestrzeganie terminów w systemie BDO oraz dbałość o szczelność opakowań zakaźnych.
Źródła:
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2013 poz. 21 z późn. zm.). Pobrano z: http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20130000021
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 października 2017 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi (Dz. U. 2017 poz. 1975). Pobrano z: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001975
Właściwe postępowanie z odpadami medycznymi przy szczepieniach w aptece wymaga znajomości przepisów, dyscypliny proceduralnej oraz terminowego prowadzenia dokumentacji w BDO. To jeden z kluczowych elementów bezpiecznego funkcjonowania punktu szczepień. Osobom zainteresowanym innymi aspektami funkcjonowania apteki usługowej, takimi jak przygotowanie zespołu, organizacja pracy czy ocena opłacalności, polecamy pozostałe materiały dostępne w tej sekcji. W przypadku potrzeby indywidualnego wsparcia lub konsultacji dotyczących uruchomienia punktu szczepień zachęcamy do kontaktu.
